Khái niệm
Những khái niệm tâm lý học được gọi tên và giải thích ngắn gọn, tổng hợp từ các bài viết. Mỗi thẻ dẫn về bài nơi khái niệm xuất hiện.
Khái niệm
Động cơ tiếp cận và né tránh (Approach and avoidance sexual motives)
Hai hướng của cùng một hành vi. Quan hệ để tiến tới điều tốt đẹp (muốn gần gũi, muốn chia sẻ) đi cùng sự an lạc cá nhân và chất lượng quan hệ cao hơn. Quan hệ để tránh điều tồi tệ (tránh cãi vã, tránh làm bạn tình thất vọng, tránh bị bỏ) đi cùng cảm xúc tiêu cực hơn và quan hệ kém bền hơn theo thời gian.
Xuất hiện trong: Làm tình để được xác nhận, để khỏi bị bỏ rơi, hay để kết nối?
Khái niệm
Phân hóa bản ngã (Differentiation of self)
Khả năng ở sát cạnh người khác mà không bị hòa tan: chịu được lời từ chối mà không vỡ vụn, nói “Không” mà không sợ mất người, và nói “Có” vì mình muốn. Kết nối đòi hỏi hai người riêng biệt gặp nhau, chứ không phải hai người dính chặt vào nhau để tồn tại.
Xuất hiện trong: Làm tình để được xác nhận, để khỏi bị bỏ rơi, hay để kết nối?
Khái niệm
Lo âu gắn bó và né tránh gắn bó (Attachment anxiety and avoidance)
Hai trục độc lập của gắn bó người lớn. Lo âu gắn bó là nỗi sợ bị bỏ rơi và nhu cầu được trấn an. Né tránh gắn bó là sự khó chịu với sự thân mật và cảm giác e ngại khi phải dựa vào người khác.
Xuất hiện trong: Ta có thật thuộc về một trong bốn kiểu gắn bó?
Khái niệm
Chiến lược tăng hoạt và giảm hoạt (Hyperactivating and deactivating strategies)
Cách hai trục vận hành. Trục lo âu cao đi liền với chiến lược tăng hoạt: vặn to âm lượng của các tín hiệu đòi hỏi sự gần gũi. Trục né tránh cao đi cùng chiến lược giảm hoạt: tắt bớt tín hiệu ấy đi.
Xuất hiện trong: Ta có thật thuộc về một trong bốn kiểu gắn bó?
Khái niệm
Động cơ tình dục (Sexual motives)
Những lý do mang tính chủ quan khiến một người nảy sinh mong muốn hoặc đồng ý làm tình vào một thời điểm cụ thể. Cùng là một hành vi, nhưng nó có thể phục vụ nhiều mục đích: tận hưởng niềm vui thể xác, tìm kiếm sự gần gũi, đạt một mục tiêu, hoặc xoa dịu một nỗi bất an. Các nghiên cứu quan tâm đến động cơ vì chính động cơ, chứ không đơn thuần là hành vi, đi cùng việc cuộc ân ái ấy để lại cảm giác tốt đẹp hay tồi tệ. Tiếp cận và né tránh là một cách phân loại động cơ tình dục (xem thẻ “Động cơ tiếp cận và né tránh”).
Xuất hiện trong: Những nửa người, thần Zeus và chiếc giường: vì sao ta làm tình?
Khái niệm
Ham muốn đáp ứng (Responsive desire)
Ham muốn tình dục xuất hiện như một phản hồi đối với những đụng chạm và bối cảnh thân mật, thay vì tự phát nảy sinh từ trước. Theo mô hình vòng tròn của Basson (2000), lý do để bắt đầu một cuộc ân ái có thể chỉ là nhu cầu gần gũi, còn cảm giác thèm muốn sẽ tìm đến sau khi cơ thể đã được đánh thức.
Xuất hiện trong: Những nửa người, thần Zeus và chiếc giường: vì sao ta làm tình?